दामनमा गुरु रिन्पोचेको ७ फूटको मुर्तीलाई पदस्थापन गरिदै

दावा सेर्पा/ दामनदेखि  दक्षिणतर्फ मात्र ७ कि.मि.को दुरिमा रहेको एक ऐतिहासिक महत्त्वको गुमनाम बौद्ध धार्मिक स्थलको बारेमा कतिपयलाई ज्ञात नहोला। यो धार्मिक स्थान आम मानिसहरू देखि अज्ञात हुनुको रहस्य  थियो कोलाहलबाट बिल्कुलै टाढा राख्न कारण यो एक बिशुद्ध तपस्या क्षेत्र भएकोले  अज्ञात रहन पुग्यो तर अहिले संरक्षणको अभावले ओझेलमा पर्न गएको छ। 
यो  धार्मिक स्थल र ऋषेश्वर गुम्बा एक-अर्काको ठिक बिपरित दिशातर्फ अवस्थित छ। ॠषेश्वर गुम्बा उत्तरतिर र बसिँफाट गुम्बाचाही दक्षिणतर्फ फर्केर बसेको छ,दुबैको बिचमा बिशाल तारेभिर छ जसले यी दुबै आध्यात्मिक स्थानहरुलाई जोडेको छ। सनातन  बौद्ध धर्मको मान्यता अनुसार यी दुबै क्षेत्रमा  बौद्ध धर्मको सबैभन्दा ठुला भगवान गुरु रिन्पोचेले कुनै समय तपस्या गरिबसेको  स्थान भनी बिश्वास गर्छन् भने त्यसैगरी सनातन हिन्दु धर्मावलम्बीहरुले पनि भगवान महादेवसितको  सम्बन्धलाई बिश्वास राखी यस पबित्र स्थानलाई पुज्छन। । यी दुबै पुण्य क्षेत्रहरु भौगोलिक दृस्ठिकोणले हेर्दा अलग-अलग लागेतपनी आध्यात्मिक कोणबाट भने  एकै सिक्काका दुई पाटा हुन।

लेकाली बसिफाँट मा.वि.बाट सहजै पुग्न सकिने तर ॠषेश्वर गुम्बाबाट जङ्गलको कठिन पैदलमार्ग हुँदै पुग्न सकिने  गैरिको त्यो  बिशाल फाँट अनि तारेभिरको आगनमा रहेको गुमनाम आध्यात्मिक स्थानलाई प्रायःले बसिफाँट गुम्बा भनेर चिन्ने गर्दछन्। परापुर्व कालदेखि नै त्यस क्षेत्रमा आध्यात्मिक गुरुहरुले ध्यान ,तपस्या गर्दै आएको जन बिश्वास छ। अहिले पनि भिर-पाखाको केही गुफाहरुमा लामा गुरुहरु ध्यान,तपस्या  गरिबसेका छन् भने केही पुराना गुफाहरुमा तपस्विहरुले छोडेका निशानहरु  देख्न पाईन्छन अनि अनेकौं किम्बदन्तिहरु पनि सुन्न पाईन्छन । बौद्ध धार्मिक ग्रन्थहरुमा समेत सो  स्थानहरुको बारेमा उल्लेख  भएको बिसयलाई  विभिन्न ठाउँका लामा गुरुहरुले बताएका  छन् ।

कोलाहलमय समाजदेखी टाढा एकान्तमा रहेको त्यो प्राचीन महत्त्वको धार्मिक स्थानको संरक्षणको निमित्त अहिले बौद्ध लामा गुरुहरु, भिक्षुहरु तथा स्थानीयहरु  एक भै लागिपरेका छन् ,बिशेष गरि लोप  हुँदै गैरहेको नेपाली बौद्ध संस्कृति तथा  धार्मिक स्थानहरुको  संरक्षण अनि सम्बर्द्धन  हेतु ।

ती भिक्षुहरु मध्यको एक युवा भिक्षु पवन तितुङ्ले   सो बसिफाँट गुम्बामा गुरु रिन्पोचेको मुर्ती बनाउने सोच गरे अनि  आफ्नो भिजन गुरुहरु समक्ष प्रस्तुत गरे। गुरुहरुले उनको प्रस्ताब  सहस्र स्वीकृत गरे पश्चात् मुर्ति निर्माणको कार्य थालनी भयो। हाल सो ७ फिटको मुर्तिले पुर्णता पाउने सत्कर्म  हुँदैछ भने देश-बिदेशबाट स्वैच्छाले दानहरु पनि भैरहेको अवस्था छ। बौद्ध धार्मिक ग्रन्थहरुमा समेत उल्लेख भएको "एकै सिक्काका दुई पाटा" भनेर चिनिने सो पबित्र स्थानमा भगवान रिन्पोचेको  मुर्ती पदस्थापन गरिने सुभ साइतमा भव्य पुजापाठ गरिने  भिक्षु तितुङले बताए ।