‘गठबन्धनले निर्वाचन क्षेत्र मिलाउन सकेनन् । म चुनाव लड्ने च्याप्टर क्लोज भयो - वामदेव गौतम

नेकपा विभाजनको कारक पनि आफैँ, एकता राष्ट्रिय अभियान चलाउने पनि आफैँ । निर्वाचन आयोगमा पार्टी दर्ता गरेर वामपन्थी एकताको वकालतकर्ता पनि उनी आफैँ । यस्ता विरोधाभाष वामपन्थी नेता वामदेव गौतमका लागि सामान्य हुन् । 

सत्तारुढ गठबन्धनको धेरै भोट देखेपछि माओवादी केन्द्रको चिह्नबाट चुनाव लड्ने घोषणा गरेका गौतमले अन्ततः निर्वाचन क्षेत्र पाएनन् । उनी प्युठानबाट प्रतिनिधिसभा सदस्य चुनाव लड्न चाहन्थे । तर, गठबन्धनको सानो दल राष्ट्रिय जनमोर्चाले प्युठान नछाड्ने अडान लियो । बर्दिया–१ कांग्रेसको भागमा पर्ने भएपछि गौतम निर्वाचन क्षेत्रविहीन बन्न पुगे । र, १० असोजमा एउटा बिहेमा सहभागी हुन बर्दिया आएका उनले शुभचिन्तकसँग भने, ‘गठबन्धनले निर्वाचन क्षेत्र मिलाउन सकेनन् । म चुनाव लड्ने च्याप्टर क्लोज भयो ।’

वामपन्थी नेता वामदेवको परम्परागत निर्वाचन क्षेत्र हो, बर्दिया–१ । २०४८ यताका ६ वटै निर्वाचनमा उनले यसै क्षेत्रबाट चुनाव लडे । २०५६, २०६४ र २०७४ का निर्वाचनबाहेक तीन निर्वाचन जितेका गौतमले यसपटक भने चुनाव नलड्ने घोषणा गरेका हुन् । त्यस हिसाबले बर्दिया १ ले ३१ वर्षपछि वामदेव गौतमबाट छुटकारा पाएको हो । 

बर्दियाबाट तीन कार्यकाल सांसद, उपप्रधान तथा गृहमन्त्री हुँदा गौतमले सम्झिनुपर्ने गरी खासै काम गर्न नसकेको उनकै शुभेच्छुकहरू बताउँछन् । २०५१ को एमालेको अल्पमतको सरकारले बबई सिँचाइ आयोजनालाई तीव्रता दिएको थियो । त्यतिबेला एमाले उपमहासचिवका रूपमा गौतमले स्वयम्सेवक परिचालन गराएकोबाहेक बर्दियाका कुनै पनि ठूला आयोजनामा उनी जोडिएका छैनन् । आफ्नो निर्वाचन क्षेत्रप्रति उनी कतिसम्म अनुत्तरदायी रहे भने २०७४ मा चुनाव हारेपछि पाँच वर्षपछि मात्र उनी बर्दिया फर्किए, त्यो पनि आफन्तको बिहेमा ।   

वामदेव यस्ता नेता हुन्, जो चुनाव हारेर पनि सत्तामा पुगे । २०६४ को पहिलो संविधानसभा निर्वाचनमा उनी माओवादी केन्द्रकी सरला रेग्मीसँग पराजित भए । तर, लगत्तै बनेको माओवादी–एमाले सरकारमा उपप्रधान तथा गृहमन्त्री बने । २०७४ को निर्वाचनमा पराजित भएर पनि अनेक उपाय गरेर उनी संसद छिरे । 

सुरुमा उनी एमाले सांसदलाई राजीनामा गराएर उपनिर्वाचनबाट प्रतिनिधिसभा जान चाहन्थे । डोल्पाका धनबहादुर बुढा, काठमाडौंका रामवीर मानन्धर र दैलेखका रवीन्द्र शर्मालाई उनले राजीनामाका लागि राजी बनाएका थिए । तर, नेकपाभित्रको सत्ता राजनीतिको किचलोले उनीहरू रोकिए । अन्ततः गौतमलाई तत्कालीन अर्थमन्त्री युवराज खतिवडालाई रोक्नेगरी सांसद बनाइएको थियो । 

नेकपाभित्रको आन्तरिक द्वन्द्वमा गौतम यतिसम्म प्रयोग भएका थिए कि माधव नेपालको संयोजकत्वमा संविधान संशोधन गरेर उनलाई प्रधानमन्त्री बनाउन कार्यदलसमेत बनाइएको थियो । एउटा व्यक्तिलाई पदमा पुर्‍याउन गरिएको त्यो हर्कतको जनस्तरबाटै विरोध भएपछि नेताहरू पछि हटेका थिए । 

नेकपाकालीन कलहको एउटा कारक बनेको थियो, गौतमको सांसद पद । विपक्षीभन्दा झण्डै २८ हजार मत ज्यादा हुँदा पनि एमाले–माओवादी केन्द्र गठबन्धनबाट गौतम पराजित भए । एक पटक प्रधानमन्त्री बनिछाड्ने मृगतृष्णामा उनी गठबन्धनको सजिलो बाटोबाट प्रतिनिधिसभा सदस्य बन्न चाहन्थे । तर, बितेका पाँच वर्षमा गौतमको जनाधार रहेको कुनै निर्वाचन क्षेत्र छैन । २०७० को निर्वाचनमा प्युठानबाट चुनाव जितेका गौतमले फर्केर पनि आफ्नो निर्वाचन क्षेत्र नहेरेको स्थानीयको आरोप छ । फलस्वरुपः २०७४ को निर्वाचनमा उनी बर्दिया–१ फर्किएका थिए । अलोकप्रियताकै कारण त्यति फराकिलो जनमत हुँदाहुँदै गौतम पराजित भएका थिए । शिलापत्र बाट साभार