सनातन धर्ममा शिवरात्रिको बर्णन र मानव समाजमा यसले दिने ज्ञान :- नवराज नेपाली

जवजव धर्मको नास हुनेछ मानव समाज  दुख र असान्तमा डुब्ने छ। अत्याचार ,भ्रष्टाचार ,असत्य  ,हिंसा र अश्लीलता चरम सिमामा पुग्ने छ तब धर्मको रक्षार्थ भगवानको अवतरण हुनेछ भनेर भागवत गितामा भनिएको छ यस प्रकारको अवतरण भएर ज्ञानको प्रभाव सारा विश्वमा फैलिएर अज्ञान अन्धकारको बिनास हुनेछ ।परमपिता शिवको एक अलौकिक जन्म बाट यो सृष्टि जगत वेश्यालयवाट बदलिएर शिवालय बन्ने र देबि देवताको राज्य सुरु हुने  जीवनको सबै दुख नास हुने भनी शिव पुरानमा दर्साउदछ । यसैको यादको रुपमा फागुन कृष्ण चतुर्दशीको  रातलाई शिवरात्रीको रुपमा मनाउने गरिन्छ यस रातका हर प्रहरमा भगवानलाई क्रमशः  दूध, दहि,घिउ, मह ले स्नान गराई विषेश मन्त्र भए पनि ॐ नम शिवाय भनेर जप  गर्दा पनि मनुष्य जीवनको दुख नास हुने विश्वास गरिन्छ  ।पुरानहरुमा कालरात्रि ,मोहरात्रि,शुखरात्रि र शिवरात्रि गरि ४ रात्रीलाई विशेष महत्त्व दिए पनि भगवान शिवको प्रिय रात्रि भएकोले यसलाई महाशिवरात्रि भनिएको पाइन्छ। यस पर्वको दिन आफ्नो  नजिकको शिवालय तथा शिवको मन्दिर ,मुर्ति  ,शिवलिङ्ग रहेको स्थानमा पुजा गर्ने चलन छ साथै काठमाडौंमा अवस्थित श्री पशुपति मन्दिरमा ठुलो मेला लाग्ने गर्दछ ।यस्तै सत्य युगमा समुन्द्र मन्थन गर्ने क्रममा भिषण बिष निष्कासन भएको र मानव सृष्टि जल्न थाल्दा भगवान शिवले कालकुट बिष आफुले पिएर सृष्टि जगत बचाएको दिन पनि भनिन्छ। 
यस्तै महादेव पार्वती बिवाह भएको दिन पनि कसैले भनेको पाइन्छ।भगवान शिवको निम्ति दूध ,भाङ, धतुरो ,बेलपत्र चढाउने र यो दिनमा शुद्ध भई आराधना गर्ने  गरिन्छ । भगवान शिवले मानवमा हुने  बिकार लिने र सत्य  ज्ञान दिने रुपमा यस दिनलाई लिन सकिन्छ । 
 वास्तवमा अज्ञान पापाचारि दुनियाँमा दिननै रहेता पनि काम ,क्रोध , लोभ ,मोह र अहंकारले अन्धकार मानव जीवन हुने हुदा शिवरात्री भनिएको भन्ने पनि गरिन्छ ।अत लोभ मोह र अत्याचारको दुनियाँमा  शिव रात्रीको नाममा जुन भक्ति ,जप, तीर्थ , उपवास गरिन्छ  उहाँको दिब्य  ज्ञानको अनुभुती लिदै आफ्नो घर परिवारको र  ,समाजको शुख सान्ती र आनन्दी कसरी आध्यात्मिक ज्ञानबाट   लिने र मानव जीवन श्रेष्ठ बनाउने भनेर लाग्न  जरुरत छ । पर्वको नाममा भाङ धतुरो सेवन गरि अनावश्यक मन्द बीस लिएर अमुल्य जीवन नगुमाउनु होला । मानव जीवनमा कुनैपनि श्वाँस अन्तिम हुन सक्छ  ।   ॐ सान्ती  .....