थाहामा सामुहिक कृषीऔजार कारखाना, स्थानिय अत्मनिर्भर बन्दै
शिवानी बिश्वकर्मा

धेरै युवाहरु कामको खोजीमा बैदेशिक रोजगारिको लागि बिभिन्न देश गइरहेका छन् । आफ्नो श्रम र सीपलाई एक्लैमात्रले गर्न सकिएन भने सामुहिक रुपमा गर्दा आफ्नै ठाउँमा मनग्य आम्दानी गर्न सकिन्छ भन्ने उदाहरणीय कार्य गरिरहेका छन् थाहा नगरपालिका वडा नम्बर ४ बिश्वकर्मा टोलका स्थानियबासीहरु । उनिहरु अहिले राम्रो आम्दानी सँगसँगै आफ्नो जिवन स्तर मात्र सुधार गरीरहेका छैनन् गाउँनै आत्मनिर्भर बनाइ रहेका छन् । थाहा नगरपालिका वडा नम्बर ४ बिश्वकर्मा टोलमा कृषि औजार उत्पादन, प्रदर्शनी तथा विक्री केन्द्र खुले पछि यस्तो बाताबरण बनेको हो । बिश्वकर्मा टोलमा यो कारखाना खुल्नु भन्दा पहिले उनिहरु आ–आफ्नो घरमा परम्परागत रुपमा बेग्ला– बेग्लै रुपमा काम गर्ने गरिरहेका थिए । सामुदायिक बिकाश केन्द्र नेपाल (सिसिडिएन)ले कारखानाको लागि ट्रस्ट निर्माण गरि नपुग औजार सहयोग गरेपछि ७ जना मिलेर सामुहिक रुपमा कारखाना चलाउन थालेको कारखानाका अध्यक्ष घनश्याम कोइरालाले बताउनु भयो । परम्परागत रुपमा घरैमा आएका कामहरु गर्दा ब्यावसायिक लाभ नहुनाको कारण यो पेशा प्रति यस टोलमा आकर्षण घट्दै गइरहेको अवस्थामा आधुनिक मेशिन सहितको कारखाना खुले पछि अहिले काममा भ्याईनभ्याइ भैरहेको छ भने आम्दानी पनि राम्रै गरिरहेका छन् । यसै कारखानामा काम गर्ने सुर्ये बहादुर बिश्वकर्मा भन्नु हुन्छ – ‘पहिले पहिले घरैमा काम गर्दा महिनाको १५ देखि १६ हजार आम्दानी हुने गरेको र झन्झटीलो पनि थियो । आफै उत्पादन ग¥यो बजारमा बिक्रि गर्न लैजानु पर्ने बाध्यता रहेको थियो तर अहिले सामुहिक काम गर्दा काम पनि सजिलो भएको छ भने महिनामा ३० देखि ३५ हजार सम्म आम्दानी हुने गरेको छ ।’ बेग्ला बेग्लै काम गर्दा सहयोगको भावना कमी हुने जस्ले गर्दा मेलमिलापमा समस्या आउने गर्दछ । तर अहिले सामुहिक रुपमा काम गर्दा एक आपसमा मेलमिलाप बेढेको छ भने आम्दानी पनि राम्रो भएको यसै कारखानामा काम गर्ने राजु बिश्वकर्मा बताउनु हुन्छ । राजु भन्नु हुन्छ – ‘पहिले सहयोग आदान प्रदानमा कमी थियो तर अहिले एकलाई परेको समस्या सबै मिलेर समाधान समेत गर्ने गरेका छौं । ’ कारखानाबाट उत्पादन हुने बिभिन्न सामाग्रीहरु अहिले थाहा नगरपालिकाको बिभिन्न भाँडा पसल तथा ब्यक्तिहरुले किन्ने गरेका छन् । यसै कारखानाका बिष्णु बिश्वकर्मा भन्नु हुन्छ — ‘अहिले कृषि सामाग्रीको माग अत्याधिक छ, तर अझै पनि माग अनुसारको सामान उपलब्ध गराउन भने नसकेको उहाँ बताउनु हुन्छ । बिष्णुले कारखानामा काम अहिले ३ जना छोराछोरी पढाउने तथा घरखर्च समेत सजिलै चलाइरहेको बताउनुहुन्छ । कारखानामा दिनेश सुनार तामा र पित्तलबाट गाग्री, दियो, थाली जस्ता सामान बनाउने काम गर्दछन् । कारखानामा कृषिजन्य औजार मात्र नभइ घरमा आबस्यक पर्ने तामा र पित्तलबाट बन्ने गाग्री, दियो, थाली जस्ता सामान उत्पादन भैरहेको छ । अहिले धेरै युवाहरु बिदेश जान्छन् तर नेपालमानै बसेर काम गरेर राम्रो आम्दानी गरिरहेको छु । आम्दानी सँगसँगै बचत गर्ने बानि समेत भएकोले समस्या टार्नको लागि अरुको मुख ताक्नु नपर्ने अनुभव दिनेशले सुनाउनु भयो । आफ्नो शिपको सदुपयोग गरेमा आफ्नै ठाउँमा बसेर राम्रो आम्दानी गर्न सकिन्छ । यसरी नै समाजका हरेक युवाहरुले आफ्नै ठाउँमा श्रम गर्ने हो भने कोहि पनि बेरोजगार भएर बस्नु तथा बिदेशीनु पर्दैन ।