मकवानपुरको प्रसिद्ध कुलेखानी जलाशय इन्द्रसरोवरमा पछिल्ला वर्षमा माछाको तौल र उत्पादन दुवै घट्दै गएको छ । मत्स्यविकास केन्द्र कुलेखानी र इन्द्रसरोवर मत्स्य व्यवसायी सङ्घका अनुसार तरकारीखेतीमा प्रयोग गरिने रासायनिक विषादी तालमा मिसिँदा माछाको वृद्धि दरमा कमी आएको हो ।
करिब सात किलोमिटर लामो र ११ हजार १५६ घनमिटर क्षेत्रफलमा फैलिएको इन्द्रसरोवरमा हाल ४०० वटा पिँजरा केज मा प्रतिघनमिटर ४.५ किलोका दरले माछा उत्पादन भइरहेको छ । तर पछिल्ला वर्षमा माछाको औसत तौल घट्दै गएको सङ्घका उपाध्यक्ष विकास बलामीले जानकारी दिएका छन ।
बलामीका अनुसार बर्सातमा विषादी र रासायनिक मल खोलानाला हुँदै तालमा मिसिँदा माछाको प्राकृतिक खाना प्लाङ्कटन नष्ट हुन्छ, जसले माछाको वृद्धि रोक्छ । सिल्भर कार्प, बिगहेड र ग्रास कार्पजस्ता जात बढी प्रभावित भएका छन् । यी माछा प्राकृतिक रूपमा पाइने शैवाल र साना जीवजन्तुमा निर्भर हुन्छन् ।
हाल ६५० परिवार माछा उत्पादनमा संलग्न छन् । यसै आम्दानीले विद्यालय सञ्चालन, सडक मर्मत र सामुदायिक विकासमा सहयोग पुगेको छ । तर माछाको तौल घटेपछि किसानहरू आर्थिक घाटा बेहोर्न बाध्य भएका छन् ।
मत्स्यविकास केन्द्र कुलेखानीकी निमित्त प्रमुख मनिता पौडेलले विषादीका कारण माछाको वृद्धि घट्नु गम्भीर विषय भएको बताउँदै वैज्ञानिक अध्ययन सुरु भएको जानकारी दिए । हाल परीक्षणमा तालको पानीमा रासायनिक अंश सामान्यभन्दा माथि पाइएको छ ।
केन्द्रले हरेक वर्ष करिब दुई लाख भुरा माछा तालमा छाड्ने गर्छ । तर माछाको गुणस्तर कायम राख्नका लागि पानीको स्वच्छता अत्यावश्यक भएको उनले बताए ।
थाहा नगरपालिका र इन्द्रसरोवर गाउँपालिकामा किसानले कार्बोफुरान, मालाथियान, डाइक्लोरोभोसजस्ता विषादी प्रयोग गर्ने गरेका छन्, जसले माछा र जलचर प्राणीमा दीर्घकालीन असर पुर्याउँछ ।
प्राकृतिक जलाशय मत्स्य प्रवर्द्धन केन्द्रका प्रमुख सरोज यादवले चेतावनी दिँदै भने, “विषादीले माछाको अण्डा फुट्ने दर घटाउँछ, गिल्समा क्षति पुर्याउँछ, र तालको जैविक विविधता संकटमा पार्छ ।”
उनका अनुसार ताल वरपरका किसानलाई जैविक खेती र पर्यावरणमैत्री अभ्यासतर्फ प्रेरित गर्नुपर्ने र विषादीमिश्रित पानी नियन्त्रणका लागि शुद्धीकरण पोखरी निर्माण जरुरी रहेको बताए ।
यसरी कुलेखानीको माछा उत्पादन घट्दै गएपछि स्थानीय अर्थतन्त्र, खानेपानी र पर्यटन क्षेत्रसमेत जोखिममा पर्न थालेको देखिन्छ । अन्जली थापा रासस
मकवानपुरको थाहा नगरपालिका–११ महाँकालस्थित श्री महाँकाल आधारभूत विद्यालयमा विद्यार्थीलाई विपद् सम्बन्धी...
नेपाली कांग्रेसको १५औँ राष्ट्रिय महाधिवेशनअन्तर्गत मकवानपुरका चारवटै प्रदेश सभा निर्वाचन क्षेत्रमा नयाँ...
नेपाली कांग्रेसको १५औँ राष्ट्रिय महाधिवेशनअन्तर्गत मकवानपुरका चारवटै प्रदेश सभा निर्वाचन क्षेत्रमा नयाँ...
मकवानपुरको थाहा नगरपालिका–११ महाँकालस्थित श्री महाँकाल आधारभूत विद्यालयमा विद्यार्थीलाई विपद् सम्बन्धी...
मकवानपुर थाहा नगरपालिकाको पालुङमा इन्द्रजात्रा मनाइएको छ । यसपालि १० असोजमा पालुङको इन्द्रजात्रा परेको थियो ।...
थाहा–४, थानाबजार । थाहा नगरपालिका–४ थानाबजारमा सञ्चालन भइरहेको बजाज मोटरसाइकलको ‘निहुँ खोज्नेलाई...
थाहा– पालुङ । मौसम प्रतिकूल रहे पनि थाहा नगरपालिका–२ पालुङमा भोलि असोज १० गते इन्द्रजात्रा (इन्हा पुन्हि) हुने...
मकवानपुरको थाहा नगरपालिकाले आगामी दिनमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेको भन्दै नगरवासीलाई उच्च सतर्कता अपनाउन...
थाहा । नेपाली कांग्रेस थाहा नगरपालिकाको सभापतिमा राजेन्द्र भक्त श्रेष्ठ सर्वसम्मत निर्वाचित भएका छन्। नेपाली...
मकवानपुरको थाहा नगरपालिकाका विपद् जोखिम क्षेत्रका नगरवासीलाई सम्भावित मनसुनजन्य विपद्बारे सचेत गराउने...
थाहा । नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनअन्तर्गत थाहा नगरपालिकामा आज नगर अधिवेशन हुँदैछ। बिहान ११ बजे जेसीज...
